Krzywa zapominania w e-learningu

Autor: Monika Sońta

Autor wpisu

Monika Sońta

Prowadzi warsztaty rozwojowe w obszarze kultury organizacyjnej i Employer Branding. Certyfikowany facylitator metody LEGO® SERIOUS PLAY®
Krzywa zapominania w e-learningu
12lip

Teoria i dyskusje rynkowe…

W 1885 roku niemiecki psycholog Hermann Ebbinghaus, po serii eksperymentów klinicznych opracował krzywą zapominania. Temat w wymiarze biznesowym powrócił na agendę za sprawą artykułu Josha Bersina oraz dyskusji na ten temat na konferencji ATD w 2016 roku.
Pragnieniem projektantów e-szkoleń jest wymodelowanie krzywej zapominania w taki sposób, aby na poziomie planowania i projektowania środowiska uczenia się, w którym będzie funkcjonowało e-szkolenie, dopasowywał się ono naszych przyzwyczajeń komunikacyjnych, uwzględniało fakt rozproszenia koncentracji i aby utrata wiedzy była możliwie jak najmniejsza.

W świecie e-learningu coraz częściej, już nie tylko w formie pozornych trendów, ale rozwiązań w oparciu o realne zapytania, pojawiają się projekty, które kładą nacisk na:

  • wzmacnianie siły uczenia się (training reinforcement) za pomocą wpisywania mechanizmów przy konstruowaniu szkoleń e-learningowych oraz projektowania interwencji zwiększających szansę na zapamiętywanie doświadczeń rozwojowych,
  • dopasowanie treści i formy realizacji do kultury organizacji i cyfrowego środowiska uczenia się (digital learning environment)
  • projektowanie doświadczeń użytkownika (UX)
  • głębokie uczenie się (deep learning).


Kiedyś te zwracające uwagę pojęcia były dostępne w raportach firm konsultingowych mówiących o transformacji cyfrowej, dzisiaj to potrzeba na poziomie większości e-learningowych zapytań.

Nasze codzienne zabieganie sprawiło, że projektowanie szkoleń wymaga od nas wiedzy na temat tego, w jaki sposób zapominamy, tak, aby w konstrukcję szkolenia wpisać lub wtopić mechanizmy spowalniające albo neutralizujące zapominanie.
Po takim wprowadzeniu, czas na prezentację krzywej zapominania Ebbinghausa, która pokazuje, ile procent wiedzy tracimy po upływie jakiego czasu. Oczywiście ta krzywa jest znacznym uproszczeniem i do każdego szkolenia, które Państwo projektujecie można dostosować szybkość utraty wiedzy, czyli narysować własną krzywą, a później nad nią zapanować.

 * źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Krzywa_zapominania

 
Ćwiczenie:

 Przypomnij sobie Twój ostatni projekt e-learningowy i zastanów się, jak wyglądałaby krzywa zapominania w tym projekcie.

 Uwzględnij:

  • Czy zamówienie szkolenia wynikało z potrzeby pracowników?
  • Jaka była motywacja uczestników?
  • Czy komunikacja dotycząca celu i sensu tego szkolenia była wiarygodna?
  • Jak ważny dla codziennej pracy był temat tego szkolenia? 
  • Czy wiedza była podana w formie instrukcji czy doświadczania?
  • Czy wiedza była podana w jednym rzucie i czy / jakie były mechanizmy zachęcające do powrotu do tego materiału?

 


Jak widać, utrata wiedzy jest tylko kwestią czasu. Pomysły na zwiększenie poziomu zapamiętywania według wspomnianego wcześniej artykułu Bersina to:


Repetition (powtarzanie) – zaplanowanie interakcji z użytkownikiem, aby stworzyć okazję do kolejnego kontaktu z treścią: przypomnienia tekstu lub powtórzenia wiedzy, w innym niż poprzednio kontekście. Przykładem powtarzania może być rozłożenie materiału na mniejsze części i ponowne jego wyświetlenie na ekranie użytkownika. Z każdym kolejnym powtórzeniem, czyli powtórnym przywołaniem treści szkolenia i zbudowaniem widocznego odniesienia do e-szkolenia rysujemy nową krzywą zapominania i powracamy do 100% wiedzy

Spacing (umiejscowienie w praktyce), czyli przełożenie wiedzy na praktyczne doświadczenie, wypróbowanie jej w praktyce, eksperymentowanie. To osadzenie w praktyce, powinno zachęcać do kolejnych ruchów i powrotów. Przykładem może być lista aktywności (checklista) udostępniona jako materiał szkoleniowy i umożliwienie przejścia do kolejnego etapu e-szkolenia dopiero po zastosowaniu w praktyce pierwszej partii wiedzy, czyli na przykład przesłania takiej uzupełnionej listy do menedżera, tym samym włączając bezpośredni kontakt z menedżerem i zachęcając do komentarza na bieżąco

Questioning (zadawanie pytań). I tutaj mamy dwa znaczenia:
 - pytania, których celem jest pogłębianie rozumienia tematu lub
 - pytania, których celem jest kwestionowanie podanych stwierdzeń. Niezgodzenie się z czymś ma moc - pozwala wyeksponować emocje, a emocje są bardzo dobrym nośnikiem zaangażowania. Pytania otwierają rozmowę i daje okazję do poprawienia i zmian w samym szkoleniu. Ten mechanizm zgłaszania uwag powinien być zaprojektowany od początku. Jeśli nie będzie wystarczająco wielu punktów zachęcających do rozmowy, możemy spodziewać się kolejnego przeskakiwania z ekranu na ekran z nastawieniem: „na zaliczenie”.

… oraz praktyczne przemyślenia z warsztatu.

Podczas E-learning Bootcamp rozmawialiśmy o tym, jakie są nasze wypracowane rozwiązania dotyczące modelowania krzywej zapominania.
Kilka pomysłów inspirowanych klockami LEGO® poniżej:

  • Orzeźwiający prysznic wiedzowy: Odświeżaj wiedzę. Np. trzy miesiące po szkoleniu udostępnij pigułki z danego tematu. Pigułki wiedzy dostarczane po kilku miesiącach są jak okna wiedzy, które „przewietrzają” nasz umysł.
  • Bądź nietypowy / nietypowa. Nietypowe sytuacje pomagają pamiętać
  • Wyjaśnij cel tego szkolenia. Najlepszym motywatorem jest widoczna korzyść – wyjaśnienie, po co jest szkolenie Jeśli krzywa spadła do zera to znaczy, że pracownik w ogóle nie korzystał z tego, czego się nauczył. Wtedy warto sobie odważnie zadać pytanie, czy wtedy szkolenie było potrzebne?
  • Przypominajki takie jak np. odniesienia do tematu, powiadomienia, newslettery.
  • Odkładaj sprawdzenia w czasie np. dobrze jest robić testy dopiero miesiąc po szkoleniu.
  • Fabularyzacja – snuj opowieść. Warto dodawać do szkolenia ale jednak w odniesieniu do faktycznych doświadczeń pracownika i wykorzystując firmowe analogie.
  • Projektowanie szkolenia na kształt serialu – stopniowe uwalnianie treści szkolenia i zatrzymywanie odcinka w najbardziej intrygującym momencie tak, aby uczestnik sam poszukiwał odpowiedzi na pytanie, zanim pojawi się oficjalna kontynuacja.
  • Element zabawy np. konkursy.

Moment styczności z drugim człowiekiem

Podczas warsztatu spontanicznie powstała także ‘strategia DUPLO®”, czyli zwiększenia wielkości czcionki czy wyostrzenia obrazów, aby lepiej dopasować szkolenie do odbioru osób słabowidzących.

I tutaj wracamy do potrzeb drugiego człowieka i wpisania się szkolenia w określony kontekst. Ważna jest ciągła rozmowa z użytkownikiem na temat tego doświadczenia szkoleniowego, a co za tym idzie traktowanie e-szkolenia jak doświadczenie, a nie instrukcji informującej o kolejnych krokach do przejścia. Chodzi o to, żeby jakość kontaktu z uczestnikiem szkolenia była na tyle mocna, żeby w odpowiednim momencie zauważyć, że klocki LEGO® warto zamienić na DUPLO®, a to wymaga usłyszenia potrzeb.

Opowieść o teorii zapominania kończymy zatem stwierdzeniem, że ważny jest moment rozmowy i kontaktu z drugim człowiekiem np. w formie tworzenia przestrzeni, która łączy szkolenia tradycyjne z e-światem. Warsztaty doszkalające, powrót do materiału w rozmowach projektowych, krótkie spotkanie przy kawie odświeżające wiedzę ze szkolenia online, czy wyznaczenie w firmie mentora wiedzy w obszarze danego szkolenia to gotowe-do-zastosowania pomysły na urzeczywistnienie wypracowanych podczas Bootcamp pomysłów.

Powiązane posty: Co zrobić, by ... Krzywa zapominania w e-learningu Czy warto inwestować ...

Zapisz się na nasz newsletter!

Skontaktuj się z nami

Konsorcjum doradczo-szkoleniowe SA e-learning.pl

  • ul. Równoległa 4a
    02-235 Warszawa
  • tel. +48 22 37 63 011
    fax +48 22 37 63 033
  • office@e-learning.pl
× Ta strona używa cookie . Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki .