Audio w szkoleniach e-learningowych

Autor: Iwona Wieczorek

Autor wpisu

Iwona Wieczorek

dyrektor zarządzająca
Audio w szkoleniach e-learningowych
08lip

Dźwięk (lektor, podkład muzyczny, dźwięki) może odgrywać ogromną rolę w szkoleniach e-learningowych. Buduje napięcie i emocje, podkreśla treści, nadaje tempo. Ale przede wszystkim zwiększa zapamiętywanie. I tak jak wszystkie media, użyty nieodpowiednio może drastycznie obniżyć komfort korzystania ze szkolenia, albo – w skrajnych przypadkach nawet uniemożliwić naukę.

Jasno mówią o tym badania pary naukowców Clarka i Mayera, którzy wiele lat poświęcili badaniom naukowym nad mediami, ich wykorzystywaniem w procesie kształcenia oraz wpływem mediów na proces nauki właśnie. Mówią wprost, że im więcej informacji otrzymujemy w różnych formatach (tekst, dźwięk, wideo, animacja) w tym samym momencie, tym więcej musimy ich przetworzyć. Brak więc uporządkowania mediów, brak spójnej koncepcji wprowadza nas w błąd i uniemożliwia skuteczną naukę. Nie dysponujemy po prostu „pamięcią podręczną” do ich przetworzenia.

Projektując szkolenie e-learningowe – w trakcie analizy i tworzenia koncepcji warto sobie zadać pytanie, czy audio jest w szkoleniu po prostu potrzebne? Czy użytkownicy będą mieli komfortowe warunki, by z tego audio korzystać? Czy nie pracują czasem na open space albo na hali produkcyjnej, gdzie do odsłuchania audio są niezbędne słuchawki? Kolejna istotna sprawa, czy mamy w budżecie przewidziane pieniądze na realizację audio. Średnio to koszt 25% wartości szkolenia (jeżeli audio nagrywa lektor).

Tekst z ekranu czy narracja?

Dwie najczęściej wykorzystywane opcje audio w szkoleniach to czytanie dokładnie jeden do jednego tekstu na ekranie i narracja (audio nie pokrywa się z treściami na ekranie). Uczący się przetwarza informacje za pomocą dwóch oddzielnych kanałów (narracja audio i tekst na ekranie). Ma ograniczoną pojemność: jedną dla informacji wizualnych, a drugą dla informacji słuchowych. Grafika i tekst na ekranie, szczególnie duże jego ilości, mogą przeciążać kanał wizualny. Opieranie się bardziej na narracji audio na przykład w celu wyjaśnienia grafiki przesuwa część tego obciążenia do kanału audio.

Ludzie często traktują szkolenie e-learningowe jak formę audiobooka. Szkolenie jest uruchomione w tle, pracownik wysyła maile, wypełnia dokumenty, składa wnioski systemowe. Niektórzy twierdzą jednak, że audio 1:1 przeszkadza, ponieważ lektor czyta wolniej niż użytkownik (można skorzystać wówczas z opcji wyłączenia audio).

Narracja, czyli głos przodownika / narratora czytany zza kadru wymaga ze strony uczącego się większego wysiłku. Użytkownik słuchając audio widzi na ekranie jednocześnie inne treści, z którymi próbuje się zapoznać. Taki model to dobre rozwiązanie do szkoleń, które zawierają dużo animacji, schematów. Narrator tłumaczy je z poziomu audio. Może to pomóc w lepszym zrozumieniu, zwłaszcza jeśli treść jest skomplikowana (to także w oparciu o badania Ruth Clark i Richarda Mayera).

Warto też pamiętać o przeciętnej szybkości czytania, to około 200 słów na minutę. Są oczywiście osoby, które czytają szybciej lub wolniej, czekają na lektora lub za nim nie nadążają. Zastosowanie nagrań lektorskich stanowi komplikację o tyle, że narzucamy tempo przechodzenia przez e-szkolenie.

Lektor czy syntezator?

Realizując szkolenie stoimy także przed wyborem czy audio realizujemy sami (nie polecam), czy zlecamy je studio i korzystamy z usług profesjonalnych lektorów lub korzystamy z syntezatora mowy. Ta ostatnia opcja jest dosyć popularna i – nie ukrywam sporo tańsza niż wynajęcie lektora. Na pewno musimy zwrócić uwagę – bez względu na wybór modelu - na dykcję, intonację, energię, pamiętając, że źle dobrane audio może nam zdecydowanie zakłócić percepcję treści szkolenia.

Lektor sprawdza się w przypadku nagrywania treści fabularyzowanych, gdzie mamy do czynienia z wielogłosowymi scenkami. I tutaj warto pamiętać o dopasowaniu głosu do postaci w szkoleniu, tak aby zażywny starszy urzędnik nie mówił młodzieńczym falsetem, chyba, że zależy nam na efekcie humorystyczny.

Powiązane posty: Jak zaangażować odbiorców ... Audio w szkoleniach e-learningowych Czy wideo szkoleniowe ...

Zapisz się na nasz newsletter!

Skontaktuj się z nami

Konsorcjum doradczo-szkoleniowe SA e-learning.pl

  • ul. Równoległa 4a
    02-235 Warszawa
  • tel. +48 22 37 63 011
    fax +48 22 37 63 033
  • office@e-learning.pl
× Ta strona używa cookie . Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki .